Սամուել՝ Բուլղարիայի պատմության հզորագույն հայ արքան

Բուլղարիայում հայկական գաղութի պատմությունը սկսվել է V դարից։ Բուլղարիայի տարածքում բյուզանդական տիրապետության ժամանակաշրջանում շատ հայեր բնակություն հաստատեցին։ IX դարում Բյուզանդիայի թագուհու՝ հայուհի Թեոդորա Մամիկոնյանի ջանքերի շնորհիվ քրիստոնեությունը Բուլղարիայում հռչակվեց պետական կրոն։

997-1018 թթ. Բուլղարիայում իշխում էր հայկական թագավորական Կամիտոպուլի (հայ.՝ Կոմսաձագեր) արքայատոհմը, որը սերում էր հայազգի Նիկողայոսից և Հռիփսիմեից։ Սա ուղղափառ արքայատոհմ էր, որը հսկայական հետք է թողել Բուլղարիայի պատմության մեջ։ Արքահայտոհմի հիմնադրի որդիները՝ Դավիթը, Մովսեսը, Ահարոնն ու Սամուելը, իշխում էին երկրի տարբեր մասերում, որի կազմության մեջ էին մտնում ներկայիս Ալբանիայի, Հունաստանի, Մակեդոնիայի և Թուրքիայի որոշ տարածքներ։

Սամուելին վիճակված էր դառնալ Բուլղարիայի ամենահայտնի արքաներից մեկը։ Նա եղբոր հետ ծառայել էր բյուզանդական բանակում՝ հայկական ստորաբաժանումում։ Բյուզանդիայի կայսեր հրամանով նրանց բերեցին Թրակիա՝ բուլղարների դեմ կռվելու։ Տեսնելով տեղի բնակիչների դեմ կատարվող դաժանությունները, նրանք ապստամբեցին կայսեր դեմ և անցան բուլղարների կողմը։ 971-ից ի վեր Սամուելը սկսեց փաստացիորեն կառավարել Բուլղարիան՝ որպես զորահրամանատար և համակառավարիչ՝ Ռոման ցարի հետ միասին։ 977 թ. բյուզանդական գերությունից փախած Ռոման ցարի մահից հետո Սամուիլը դարձավ Բուլղարիայի արքա։ Ձգտելով պահպանել իր թագավորության անկախությունը՝ նա անդադար պատերազմներ էր մղում Բյուզանդական կայսրության դեմ։ Իր կառավարման առաջին տարիներին Սամուելին հաջողվեց մի քանի խոշոր հաղթանակներ տանել բյուզանդացիների նկատմամբ և կանխել նրանց հարձակումներն իր հողերի վրա։

X դարի վերջին բուլղարական զորքերը նվաճեցին սերբական հողերն ու մի քանի արշավանքներ կատարեցին խորվաթների ու հունգարների դեմ։ Սակայն 1001 թվականից սկսած Սամուելը ստիպված էր մեծ ջանքերով պաշտպանել իր հողերը բյուզանդացիների հարձակումներից։ Այն բանից հետո, երբ Բյուզանդիան վերադարձրեց իրեն Բուլղարիայի հյուսիս-արևելյան հողերը, Սամուելը մայրաքաղաքը տեղափոխեց ներկայիս Մակեդոնիայի տարածք։ Ի սկզբանե հստակ մայրաքաղաք չկար, սակայն ժամանակի ընթացքում որպես մայրաքաղաք սկսվեց համարվել Օխրիդը։ Սամուելը մահացավ սրտի կաթվածից 1014 թ. հոկտեմբերի 6-ին՝ Կլեյդիոնի ճակատամարտում սարսափելի պարտությունից երկու ամիս անց։ Չորս տարի անց Բուլղարիան ամբողջապես գրավեցին բյուզանդացիները։

Սամուիլի կառավարման օրոք Բուլղարական թագավորությունը զբաղեցնում էր Բալկանյան թերակղզու մեծ մասը՝ բացառությմաբ Թրակիայի։ Չնայած որ Սամուելի կառավարումը նշանավորվեց Առաջին Բուլղարական թագավորության անկումով, նա համարվում է Բուլղարիայի և Մակեդոնիայի ազգային հերոս։

Սամուելի կյանքի վաղ շրջանի մասին քիչ բան է հայտնի։ Համաձայն պատմաբան Ստեփանոս Ասողիկի՝ Սամուելը ծնունդով հայկական Դերջան գավառից էր։ Իր կառավարման տարիներին Սամուելը, ինչպես և նրա հայրը, Բուլղարիայում բնակեցրեց Բյուզանդիայի տարբեր անկյուններից եկած հայ ընտանիքների։ Նրան շրջապատում էին հայ զորահրամանատարներ, հոգևոր առաջնորդներ, հասարակական գործիչներ։

Սամուելի կառավարման օրոք Բուլղարիայում հայկական մի շարք տեղանուններ առաջացան, որոնց մի մասը պահպանվել է մինչ օրս, օրինակ՝ Արմենցո, Արմենցի, Արմենիկա, Արմենիո, Էրմենցի, Արմեցիո և այլն։

Նյութը հրապարակման պատրաստեց EnterTrain

Տեղեկացրե՛ք Ձեր մտերիմներին

Ամենակարդացված

Հարեմի դռներից ներս. ինչպես են ապրում արաբ կանայք
140 միլիոն դիտում. երգ, որը կարելի է անվերջ լսել
Երբեք մի դիմացեք նեգատիվ վարքագծի այս 6 տեսակներին. կյանքը չափազանց կարճ է
«Մահվանից բացի, աշխարհում ամեն բան կարելի է ուղղել»․ 15 մեջբերումներ Միգել դե Սերվանտեսի «Դոն Քիշոտ» վեպից
«Զգուշացեք համբերատար մարդկանցից»
«Եղիր ինքդ քո բռնակալը». Ռոքֆելլերի հաջողության գրավականը
Այս 15 նշանները վկայում են այն մասին, որ ձեր լյարդը վատ է աշխատում
Կենդանակերպի այս 3 նշաններն ի ծնե հաղթողներ են
Արևելյան բժշկության 10 ոսկե կանոնները

Վերջին լուրեր

Ինչպե՞ս թիկնոցը կարողացավ կյանք փրկել և օգնեց դքսին փախչել մահապատժից. առեղծվածային պատմություն
Տաղանդավոր դաշնակահարի երաժշտությունից փղերը սկսում են լաց լինել. տեսանյութն առանց հուզմունքի հնարավոր չէ դիտել
Երգչուհի Սոնա Ռուբենյանն ընտրյալ ունի. ո՞վ է նա (բացառիկ լուսանկարներ)
Պատմության առաջին հոգեբուժարանները, որոնք վատթարացնում էին մարդկանց հոգեկան առողջությունը
Ֆինանսական բուրգեր. ինչպե՞ս են դրանք ի հայտ եկել, և որո՞նք են պատմության մեջ այս հանցագործության ամենահայտնի դեպքերը
Վերացնում ենք աչքերի շրջակա պարկերը և կնճիռները. դրա համար միայն մեկ մթերք պետք կլինի, որը յուրաքանչյուրն ունի
9 հնարք, որոնց օգնությամբ լողասենյակը մաքուր պահելը զգալիորեն ավելի հեշտ կլինի
Շաբաթվա աստղագուշակ. 21.09 – 27.09
20 իմաստուն ասույթ գրականության մասին