Ինչո՞ւ են հայկական ազգանուններն ավարտվում «ՅԱՆ»-ով. պատմության հետքերով

Ինչպես բոլորին հայտնի է, հայկական ավանդական ազգանունների մեծ մասն ունեն «-յան» վերջավորություն՝ Պողոսյան, Գևորգյան, Խաչիկյան, Լևոնյան: Այսօր Հայաստանում ազգանունների գրեթե 90%-ը վերջանում է «յան»-ով:

Ի՞նչ է նշանակում «յան»

Յան նշանակում է ծագում որոշակի ընտանիքից: Օրինակ, եթե ազգանունը Խաչատրյան է, սա նշանակում է, որ այս մարդու նախնին եղել է Խաչատուր (Խաչատր-Յան): Սովորաբար ազգանունները տալիս էին ընտանիքի ամենատարեց տղամարդու անունով: Հետագայում «յան»-ին ավելացան մասնագիտություններ (նալբանդ – դարբին) – «յան», դարձավ Նալբանդյան: Ես նույնիսկ լսել էի Ստամբուլի հայկական ազգանունը` թուրքական Ստամբուլ քաղաքի անունից:

Որտեղի՞ց է առաջացել ազգանվան այդ վերջավորությունը

Համաձայն մի վարկածի՝ այս ավարտը լատիներենից է եկել հենց Հռոմեական կայսրության հետ հայկական հարևանության ժամանակ, ըստ մեկ այլ վարկածի՝ պարսկերենից:

Ըստ որոշ պատմիչների՝ դեռևս 4-րդ-5-րդ դարերում Հայաստանում գոյություն ունեին ազգանուններ, որոնք ավարտվում էին «յանց»-ով: Ժամանակի ընթացքում վերջին «ց»-ն անհետացավ, մնաց միայն «յան»-ը, որը հետագայում վերածվեց «յան»-ի: Բայց որոշ տեղերում «յանց»-ով ազգանունները դեռ գոյատևում էին: Օրինակ՝ ոչ բոլորը գիտեն, որ Եվգենի Պետրոսյանի իրական անունը Պետրոսյանց է:

Հայոց լեզվում «յան»-ին կարելի է ավելացնել գոյականներ` նրանցից ածականներ ստանալու համար: Օրինակ, եթե «Ամերիկա» բառին «յան» ավելացնեք, կստանաք «ամերիկյան»: Եթե ծիրանը աճեցվում է հայտնի Արարատյան դաշտում, ապա հայերն ասում են. «Սա պտուղ է Արարատյան հովտից»:

Երևանում կարող եք քայլել Կիևյան, Մոսկովյան փողոցներով:

Ինչո՞ւ «յան»-ն  այդքան տարածում ստացավ

Համաձայն մի վարկածի՝ ավարտվող «յան»-ը տարածված է եղել միջնադարում, որպեսզի ցույց տա հենց դրանց կրողների հայկական ծագումը:

Ի դեպ, մոլդովացիների կամ իրանցիների մոտ երբեմն կարելի է հանդիպել տեղական ազգանունների, որոնք նույնպես ավարտվում են «յան»-ով (ian): Այնուամենայնիվ, նման ազգանունների կրողները ոչ մի առնչություն չունեն հայերի հետ:

Ամենակարդացված

Մարդկանց 90%-ը սխալ կողմով է դնում բժշկական դիմակը․ ահա թե ինչպես է հարկավոր անել դա
6 մահացու ուտելիք, որոնցից անհապաղ ազատվել է պետք
Բոլոր ժամանակների ամենաազդեցիկ 10 մաֆիոզները
10 հատկանիշ, որ տղամարդիկ սիրում են կանանց մեջ
20 մթերք, որոնք «անխղճորեն» այրում են ճարպերը. նիհարելու համար սոված մնալու կարիք չկա
Մարդկանց 10 տիպաժ, որոնք էներգիա են գողանում. Դալայ լամա
Ինչպես ազատվել ճարպից որովայնի հատվածում
Ինչպե՞ս ընտրել ամենալավ ձմերուկը. հնարքներ, որոնց մասին ինձ ասել է ֆերմերը
5 նշան, որ նա քեզ այլևս չի սիրում

Վերջին լուրեր

Եթե ուզում եք հարթ փոր ունենալ, խուսափեք հետևյալ 6 մթերքներից, որոնք դուք հավանաբար ամեն օր օգտագործում եք
Սելին Դիոնի բացառիկ հարսանեկան զգեստը մինչև հիմա համարվում է պատմության մեջ լավագույններից մեկը․ ահա, թե ինչպիսին է այն եղել
20 էֆեկտիվ սանրվածք, որոնք կարելի է ստանալ ընդամենը 5 րոպեում
Այս խառնուրդը պատրաստեք հենց հիմա, և ձեր կնճիռները, բծերը, զոլերը և այրվածքները կվերանան
20 լուսանկար, որոնք ապացուցում են, որ սիրո համար ոչ մի սահմանափակում չկա
6 բան, որ կարող են լրջորեն վնասել երեխայի առողջությանը
Կնոջն առաջարկեք ալկոհոլ ընտրել և կիմանաք նրա ծրագրերը ձեզ հետ կապված
«Քանի դեռ ես նախագծում եմ…». Մաշա Մնջոյանը՝ Ռոուլանդից չնեղանալու, հայերեն կատարման եւ նոր մարզչի մասին
Ես դեմքս սուրճով լվացի մեկ շաբաթ, և արդյունքներն այնպիսին չէին, ինչպիսին ես սպասում էի