«Եղիր ինքդ քո բռնակալը». Ռոքֆելլերի հաջողության գրավականը

Հաստատակամություն, ինքնատիրապետում, դաժանություն և այլ հատկություններ, որոնք օգնեցին հասարակ ընտանիքի տղային դառնալ առաջին միլիարդատերը աշխարհում:

1870-ին, 31 տարեկան հասակում Ջոն Դևիսոն Ռոքֆելլերը դարձավ աշխարհի խոշորագույն նավթավերամշակողը: Թոշակի անցնելուց հետո նա համարվում էր Ամերիկայի ամենահարուստ մարդը, իսկ իր կյանքի վերջում` աշխարհի ամենահարուստ մարդը: Նրա անհատականությունն ու մեթոդները տարբեր կերպ են գնահատվում:

Քննադատների համար Ռոքֆելլերը անողոք կապիտալիստ է, որը ճնշեց մրցակիցներին և ստեղծեց չարամիտ մենաշնորհ: Երկրպագուների համար` բիզնեսի հանճար, ով իրականություն է դարձրել հաջողության հասնելու երազանքը՝ սեփական աշխատանքով: Նա, ով ուժեղացրեց անկայուն արդյունաբերությունը, ստեղծեց նոր աշխատատեղեր, իջեցրեց նավթի գները:

Ռոքֆելլերն իր առաջին գործարքի համար ներդրել է 2000 դոլար: Դրանցից 1200-ը նա պարտքով է վերցրել իր հայրիկից: 1937 թվականին, երբ Ռոքֆելլերը մահացավ, նրա կարողությունը գնահատվում էր 1.4 միլիարդ դոլար: Այսօրվա արժույթով դա կազմում է 318 միլիարդ դոլար:

Թերևս այս անհատականության ամենազարմանալին որակը անհավատալի ինքնատիրապետումն էր: Նա ասում էր, որ եթե ուզում եք լինել Ձեր սեփական առաջնորդը, սովորեք ինքներդ առաջնորդվել:

Անսասան համառություն

Ռոքֆելլերը ծնվել է հասարակ աղքատ ընտանիքում: Մանկուց նա օգնում էր ծնողներին ֆերմայում, խնամում էր կրտսեր եղբայրներին ու քույրերին, փող էր վաստակում: Դպրոցում սովորելը դժվար էր նրա համար: Ավելի ուշ նրա դասընկերները ասում էին, որ այդ ժամանակ նա չէր առանձնանում խելացիությամբ, որքան համբերատարությամբ: Բայց սա նրա հաջողության գաղտնիքներից մեկն էր. նա համբերատարությամբ էր կատարում առաջադրանքները:

Դպրոցից հետո Ջոնը ընդունվեց քոլեջ և շուտով բացահայտեց թվերի հետ աշխատելու ունակությունը: Չցանկանալով ուսանելու համար տարիներ վատնել՝ նա հեռացավ քոլեջից և ստացավ հաշվապահության եռամսյա դասընթացներ: 16 տարեկանում նա սկսեց աշխատանք փնտրել:

Ռոքֆելլերը ցանկանում էր տեղ նվաճել մեծ հեղինակավոր ընկերությունում, որտեղ ինչ-որ բան սովորելու և շարժվելու առավելագույն հնարավորություններ կունենար: Նա կազմեց առավել հուսալի բանկերի, առևտրային և երկաթուղային ընկերությունների ցուցակը:

Ամեն օր նա կոստյում էր հագնում, սափրվում, մաքրում կոշիկները և գնում աշխատանք փնտրելու: Յուրաքանչյուր ընկերությունում նա հարցնում էր գլխավոր տնօրենին, բայց սովորաբար նրան առաջարկվում էր խոսել օգնականի հետ: Ռոքֆելլերը անմիջապես տեղեկացնում էր, որ ինքը լավ է վարում հաշվապահությունը և ցանկանում է աշխատանք գտնել:

Նա որոնումը համարում էր լիաժամկետ աշխատանք՝ շաբաթը վեց օր՝ առավոտից երեկո: Վեց շաբաթ անց նա վերջապես լսեց ցանկալի բառերը. «Մենք Ձեզ հնարավորություն կտանք»: Hewitt & Tuttle փոքր ընկերությանը շտապ անհրաժեշտ էր հաշվապահի օգնական, և Ռոքֆելլերին առաջարկվեց անհապաղ սկսել աշխատանքը: Այս օրը նա հիշեց իր ամբողջ կյանքում և համարեց իր հաջողության սկիզբը:

Ինքնատիրապետում և զսպվածություն

Ռոքֆելլերի մայրը մանկուց սովորեցնում էր նրան, որ ինքդ քեզ վերահսկելը նշանակում է վերահսկողություն ուրիշների նկամամբ: Նա հիշում էր դա, և նրա առաջնորդության ոճը շատ տարբերվում էր այն ժամանակվա արդյունաբերական մագնատներին բնորոշ ոճից: Նա ոչ թե բարկացած հարվածում էր սեղանին, այլ զարմանալի կերպով տիրապետում էր իրեն:
Պատանեկության տարիներին նա արագ բռնկվում էր, բայց հետո սովորեց վերահսկել իր տրամադրությունը: Այդ ժամանակից մինչև կյանքի վերջը նա աչքի էր ընկնում զարմանալի սառնասրտությամբ՝ միևնույն ժամանակ պահպանելով արդարությունը բոլոր իրավիճակներում: Դա լրացնում էր ընդգծված զսպվածությունը: Սովորաբար, Ջոնը չէր բացահայտում իր մտքերը նույնիսկ մտերիմ գործընկերների մոտ:

Նա վերահսկում էր իր տրամադրությունը, արձագանքները և արտահայտությունները: Նա երբեք չէր փոխում իր տրամադրությունը աշխատակիցների հետ խոսելու ժամանակ, նույնիսկ երբ նրանք բողոքում էին ինչ-որ բանից: Ըստ նրանց՝ նա միշտ բարի խոսք էր գտնում բոլորի համար և ոչ մեկին չէր մոռանում: Նրանք նրան համարում էին ազնիվ և առատաձեռն` զերծ մանր բռնկումներից և բռնատիրությունից:

Ռոքֆելլերը հավատում էր, որ լռությունը ուժ է, և այլ առաջնորդների հետ հանդիպումների ժամանակ նա ավելի շատ լսում էր, քան խոսում: Այս գրեթե գերբնական հանգստությունը միայն ուժեղացրեց նրա ազդեցությունը: Դա անհանգստացնում էր նրա մրցակիցներին, իսկ գործարքի քննարկման ընթացքում երկար դադարները շփոթեցնող էին:

Համեստություն

Ռոքֆելլերը գուցե հպարտ թվար, բայց դա այդպես չէր: Իր կյանքի ընթացքում նա ջանասիրաբար զարգացնում էր համեստությունը իր մեջ: Նա հասկանում էր, որ ուժն ու հարստությունը կարող են մարդուն ամբարտավան դարձնել, և գիտակցաբար պայքարում էր դրա հետ:

Երբ նրա եկամուտը սկսեց աճել, ամեն օր նա ինքն իրեն կրկնում էր նմանատիպ ասացվածքներ. «Հպարտը երդվեց, բայց գլորվեց փոշու մեջ»: Երեկոյան անկողնում պառկած ՝ նա իրեն հիշեցնում էր նավթային արդյունաբերության անկայունության և հաջողության փխրունության մասին:

Այսպիսով, գործարարը զգուշացնում էր ինքն իրեն իրեն: Նա հավատում էր, որ ինքն իր հետ այդպիսի խոսակցությունները օգնում են չկտրվել իրականությունից:

Բացի ադ, Ռոքֆելլերի վրա դրականորեն էր ազդում եկեղեցական համայնքի կյանքին մասնակցությունը: Նա ջանասիրաբար հաճախում էր ծառայության և ամեն կերպ օգնում էր եկեղեցուն: Նա աղոթքներ էր վարում և դասավանդում էր կիրակնօրյա դպրոցում, իսկ անհրաժեշտության դեպքում կատարում էր քարտուղարի կամ դռնապանի պարտականությունները: Ոչ մի աշխատանք չէր համարվում նրա արժանապատվությունից ցածր: Դառնալով երկրի ամենահարուստ մարդկանցից մեկը՝ նա չսկսեց հաճախել ավելի նորաձև եկեղեցի, ինչպես մյուսները: Ընդհակառակը, նա սկսեց ավելի բարձր գնահատել հասարակ մարդկանց հետ կապվելու հնարավորությունը:

Ռոքֆելլերը, ընդհանուր առմամբ, միշտ հետաքրքրվում էր մարդկանցով և նրանց ճակատագրերով: Նա սիրում էր նոր ծանոթներին հարցնել կյանքի մասին և ուշադիր լսում էր նրանց:

Տնօրենների հետ հանդիպումներում Ռոքֆելլերը չէր նստում սեղանի գլխին, այլ իր գործընկերների շրջանում: Նա հարցնում էր բոլորի կարծիքը` նախքան իր սեփականն արտահայտելը:

Նրա համեստությունը դրսևորվում էր նույնիսկ բարեգործությամբ: Ի տարբերություն շատ այլ բարերարների՝ Ռոքֆելլերը չէր ցանկանում, որ շենքերն ու կազմակերպությունները անվանվեն իր անունով: Նա նախընտրում էր ֆինանսավորել նախագծերը՝ առանց աղմուկ բարձրացնելու:

Չձգտել միայն հարստությանը

Մանկուց Ռոքֆելլերը ցանկանում էր հարստանալ և երբեմն իսկապես առաջնորդվում էր ագահությամբ: Բայց նա միայն դրան չէր ձգտում: Նա վայելում էր աշխատանքը, ներառյալ այն ազատությունը, որը տալիս էր իրեն, և դժվար գործերը: Հաշվապահի առաջին պաշտոնում նա աշխատում է առավոտից մինչև երեկո՝ ոչ միայն ղեկավարության վրա տպավորություն թողնելու, այլև այն պատճառով, որ իրեն դուր էր գալիս դա:

Մյուսները համարում էին, որ հաշվապահական գրքերը ձանձրալի և չոր են, մինչդեռ Ռոքֆելլերը կարծում էր, որ դրանք անսահմանորեն հետաքրքիր են: Նա սիրում էր ուշադիր ուսումնասիրել թվերը, դրանք կարգի բերել և սխալներ փնտրել: Ցանկացած գրքում նա գտնում էր մի բան, որը կարելի էր սովորել, որը կարող էր բարելավել իր որակները:

Բայց ապագա միլիարդատերը աշխատում էր ոչ միայն հաճույքի համար, նա ուներ երկու մեծ նպատակ: Նախ, նա ցանկանում էր ներկայացնել բիզնեսի վարման նոր եղանակ: Նավթային արդյունաբերության մեջ այդ ժամանակ շատ գործարարներ կային, ովքեր ցանկանում էին անմիջապես շահույթ ստանալ: Նրանք երկարաժամկետ հեռանկար չէին տեսնում, նրանք ոչնչացնում էին տնտեսությունն ու այն երկիրը, որտեղ նավթ էին փնտրում:

Ռոքֆելլերը բոլորովին այլ տեսակետ ուներ ոլորտի ապագայի վերաբերյալ՝ հիմնվելով հուսալի և երկարաժամկետ ինչ-որ բան ստեղծելու ցանկության վրա:
Նա արդյունաբերության կայունացումը համարում էր աշխատատեղերի ստեղծումը և հետագայում գների իջեցումը:

Երկրորդ բանը, որ դրդեց Ռոքֆելլերին կառուցել իր կայսրությունը5 այն գաղափարն էր, որ որքան ավելի շատ փող վաստակեր, այնքան ավելի շատ կարող էր տալ: Դեռ մանուկ հասակից մայրը նրան խորհուրդ էր տալիս անել թեկուզ փոքր բարեգործություն եկեղեցու համար:

Աշխատանքի առաջին տարում ունենալով փոքր եկամուտ՝ գործարարը իր աշխատավարձի 6%-ը նվիրաբերեց բարեգործությանը: 20 տարեկանում նա պարբերաբար տալիս էր ավելի քան 10%: Հետագայում նա ֆինանսավորում էր խոշոր ծրագրեր՝ համալսարաններ, բժշկական հետազոտությունների ինստիտուտներ, հարավում գտնվող դպրոցներ և առողջապահական արշավներ ամբողջ աշխարհում:

Ուշադրություն դարձնել դետալներին

Ռոքֆելլերը միշտ կոկիկ հագնված էր և կոկիկ տեսք ուներ: Նա բծախնդրորեն ճշտապահ էր ՝ համարելով, որ ոչ ոք իրավունք չունի ուրիշի ժամանակը անտեղի վատնելու: Նա խստորեն հետևում էր ժամանակացույցին ՝ որոշակի ժամեր նվիրելով աշխատանքին, ընտանիքին, կրոնին և հոբբիին, և նույնիսկ մեկ վայրկյան չէր շեղվում դրանից: Ֆինանսական գործարքներում նա միշտ վճարում էր պարտքերը ժամանակին և կատարում էր պարտավորությունները:

Հաշվապահական հաշվառման հարցերում գործարարի եռանդը սահմաններ չուներ: Իր կարիերայի սկզբում նա «սովորեց հարգել թվերն ու փաստերը, որքան էլ որ փոքր լինեին դրանք»: Եթե նախագծում կար ամենափոքր սխալը, ապա Ռոքֆելլերը նկատում էր դա: Եթե նրան վճարել էին մի քանի ցենտ, նա պահանջում էր շտկել հաշվետվությունը:

Ոմանք այդպիսի մոլուցքը չափազանց փոքր էին համարում, բայց Ռոքֆելլերը գիտեր, որ նույնիսկ փոքր կարգավորումը կարող է ի վերջո նշանակալի ներդրում ունենալ:

Խնայողություն

Ռոքֆելլերը հավատում էր, որ իր հաջողության հիմնական գործոններից մեկը բոլոր ծախսերն ու եկամուտները հետևելու որոշումն է: Նա այս սովորությունը սկսել է դեռ երիտասարդ տարիքից՝ խստորեն ամրագրելով բոլոր գումարները փոքրիկ կարմիր նոթատետրում: Նա պահում էր այդ նոթատետրը մինչև ծերությունը՝ որպես սուրբ մասունք: Այս աշխատելաոճը նրան սովորեցրեց գնահատել յուրաքանչյուր դոլար և ցենտ և, այդպիսով, ազդել նրա ամբողջ կյանքի վրա:

Նույնիսկ երբ նա արդեն հսկայական գումարներ էր ստանում, նա ինքն էր զբաղվում անձնական գրքերով՝ շտկելով ամենափոքր սխալները: Եվ չնայած այդ ժամանակ Ռոքֆելլերը կարող էր իրեն թույլ տալ գրեթե ցանկացած ծախսեր, նա շարունակում էր ապրել բավականին պարզ: Նա գնել և կառուցել է մեծ տներ, բայց դրանք միշտ համեստ էին, համեմատած նրան, ինչ նա կարող էր իրեն թույլ տալ:

Իր աղջկան և որդիներին սեփական գումարը խնայել սովորեցնելու համար Ռոքֆելլերը նրանց չէր ասել, թե իրականում որքան հարուստ են իրենք:

Գրպանի փող վաստակելու համար նրանք սպանում էին ճանճերին, հանում էին մոլախոտերը, զերծ մնում քաղցրավենիքից: Փոքրերը հագնում էին այն հագուստը, որը մնացել էր ավագներից: Երեխաները շրջապատված չէին շատ խաղալիքներով և այլ նվերներով: Օրինակ՝ երբ նրանք սկսեցին հեծանիվներ խնդրել, Ռոքֆելլերը որոշեց բոլորին ոչ թե անհատական գնել, այլ մեկը գնեց բոլորի համար, որպեսզի նրանք սովորեն՝ ինչպես կիսել:

Նման դաժանությունը կյանքի սկզբունք էր, որը գործարարը ցանկանում էր պահպանել, նույնիսկ այն դեպքում, երբ խնայողությունների գործնական պատճառ չկար: Սա օգնեց զսպել հպարտությունը և չփոխել սովորությունները աճող հարստությամբ:

Ռոքֆելլերը նախընտրում էր լինել ինքն իր գիշատիչը և թույլ չտալ, որպեսզի հարստությունն ու հպարտությունը ոչնչացնեն իրեն:

Նյութը հրապարակման պատրաստեց EnterTrain

Տեղեկացրե՛ք Ձեր մտերիմներին

Ամենակարդացված

Շուշիում վիրավորված լրագրող Լեւոն Արզանով․ Ես հազիվ զսպեցի արցունքներս, երբ փոքրիկ երեխան օգնում էր վիրավորներին
Ինչպես են տարիների ընթացքում փոխվել «Կասանդրա» սերիալի գլխավոր հերոսները
«Սիրտս պայթում է». ինչ նամակ է գրել գերեվարված Ազնիվը
Այս երիտասարդը ամբողջ սեզոնին կոներ էր հավաքում․․․ հարևանները ծաղրում էին նրան, իսկ այսօր՝ նախանձում
Ձեր բառապաշարից հանեք այս բառերը և կտեսնեք՝ ինչպես է փոխվում ձեր կյանքը
Ինչպիսի տեսք ունեն երկրների միջև 15 ամենաօրիգինալ սահմանները
Պոզիտիվ տեսանյութ առաջնագծից
Աղջիկը կտրտեց սխտորը և հանեց միջուկը… երբ հասկանաս, թե ինչու, անպայման նույն բանը կանես
7 վայրեր աշխարհում, որոնք անվանվել են Հայաստանի պատվին

Վերջին լուրեր

«Սաղից լավը էդ SMS-ներն են Snickers-ներով». Ռազմաճակատ. կամավորները
«Արցա՛խ, անունդ կրող որդիս էլ քեզ համար ընկավ, որ դու չծնկես, որ դու միշտ հաղթես»
«Այդ ո՞ր օրվանից է Ղարաբաղը Ադրբեջանի տարածք. այնտեղ միշտ եղել են հայեր, հայեր և դարձյալ հայեր». Սոլովյով (տեսանյութ)
Ջավախքցի փոխգնդապետի աղջիկը՝ զոհված հայրիկի մասին
Զոհված կամավոր Սևակ Մնացականյանի վերջին տեսաուղերձը
Եզդի հոգևորական շեյխ Մրազ Յուրիկի Քալոյանը անմահացավ
Սեդան Մոնթեի մասին․ հուշեր սիրո ու կարոտի
Պոզիտիվ տեսանյութ առաջնագծից
«ԻՄ ՀԱՐՈՒԹԸ, ԻՄ բազկի զորեղ զարկը, իմ ոգու զարմը, իմ հոգեեղբայրը, իմ սանը…»․ Գագիկ Գինոսյան